Sốt xuất huyết, sốt rét, và sốt siêu vi có dấu hiệu ban đầu khá giống nhau, tuy cùng là triệu chứng sốt, cơ thể mệt mỏi nhưng ba dạng sốt này lại hoàn toàn khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt ba bệnh sốt và từ đó đưa ra giải pháp phòng bệnh hiệu quả.

Điểm khác nhau giữa sốt xuất huyết, sốt rét và sốt siêu vi

1. Sốt xuất huyết

Bệnh Sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra. Hai loại muỗi gây bệnh thường gặp nhất là Aedes aegypti và Aedes albopictus. Muỗi vằn sau khi đốt người bệnh bị nhiễm virus, lại đốt người khỏe làm lây nhiễm bệnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sốt xuất huyết có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể ảnh hưởng tới tính mạng của người bệnh.

Các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết qua từng giai đoạn có thể khác nhau:

– Giai đoạn khởi phát:

Cũng giống như triệu chứng của bệnh sốt vi rút, trong 3 ngày đầu tiên, bệnh nhân đột ngột sốt cao, có khi lên tới 39 – 40 độ C. Ngoài ra có thể kèm theo tình trạng đau đầu, mệt mỏi, đau hốc mắt và cũng xuất hiện triệu chứng đau họng, ho, chảy nhiều dịch mũi,…

– Giai đoạn toàn phát:

+ Trong thời điểm này, người bệnh có thể hạ sốt, tuy nhiên có thể bị giảm tiểu cầu trong máu và triệu chứng xuất huyết từ nhẹ đến nặng bắt đầu xuất hiện. Đây là giai đoạn quan trọng vì rất dễ xảy ra biến chứng.

+ Xuất hiện tình trạng xuất huyết dưới da, ngứa da.

+ Có thể xuất huyết đường tiêu hóa: đi ngoài phân đen hoặc có lẫn máu trong phân, hay nôn ra máu.

+ Một số bệnh nhân bị chảy máu chân răng, chảy máu cam, phụ nữ bị xuất huyết âm đạo mà chưa đến kỳ kinh.

+ Ở những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể bị xuất huyết não hoặc chảy máu trong ổ bụng rất nguy hiểm.

+ Số ít bệnh nhân bị hạ huyết áp hoặc bị sốc.

– Giai đoạn phục hồi:

Trong giai đoạn này, bệnh nhân hết sốt, tiểu cầu tăng dần và cơ thể dần khỏe trở lại.

Ở bệnh nhân sốt xuất huyết, nếu không được phát hiện và điều trị đúng lúc, người bệnh sẽ có nguy cơ gặp phải những biến chứng nguy hiểm. Chẳng hạn như sốc do mất máu; tràn dịch màng phổi; tụt huyết áp và đau đầu dữ dội; biến chứng ở mắt. 

Trong một số trường hợp, người bệnh còn có nguy cơ bị mù do tình trạng xuất huyết xảy ra ở võng mạc hoặc lớp dịch kính, suy tim hoặc suy thận, hôn mê. Lượng huyết tương thoát ra có thể đọng trong màng não, gây phù não,… dẫn đến hôn mê, sảy thai.

2. Sốt rét

Sốt rét là căn bệnh do ký sinh trùng Plasmodium mà muỗi Anophen là vật trung gian truyền bệnh. Bệnh có thể lây qua đường truyền máu, mẹ sang con, dùng chung bơm kim tiêm dính máu có ký sinh trùng sốt rét hoặc do bị muỗi đốt.

Người vừa khỏi bệnh có thể tái mắc bệnh, vì có nhiều loại ký sinh trùng sốt rét khác nhau. Mọi người đều có thể mắc bệnh sốt rét nếu sống hoặc có qua lại vùng rừng núi nơi có bệnh sốt rét lưu hành và bị muỗi Anophen đốt.

‎Người bị sốt rét thường có biểu hiện qua ba giai đoạn:

‎- Giai đoạn rét run: Người bệnh lạnh run toàn thân, môi tái, mắt quầng , nổi da gà, thường kéo dài khoảng 30 phút đến 2 giờ.

– Giai đoạn sốt cao: Thân nhiệt nóng dần có thể sốt 38-40 độ C, mặt đỏ, da khô nóng, đau đầu, khát nước, hơi đau tức vùng gan lách thường kéo dài 1- 3 giờ.

– Giai đoạn vã mồ hôi: Thân nhiệt giảm dần, vã mồ hôi, khát nước, bớt đau đầu, cảm giác bệnh khỏe lại.

Có nhiều trường hợp mắc sốt rét không có cơn sốt điển hình, người bệnh chỉ cảm thấy ớn lạnh hoặc gai rét.

Sốt rét được chia làm 2 loại: Sốt rét thông thường chưa có biến chứng và sốt rét ác tính có biến chứng dẫn tới những triệu chứng nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong sau 12 giờ đồng hồ sau khi có triệu chứng của bệnh.

Đối với bệnh nhân mắc bệnh sốt rét việc chẩn đoán chính xác và kịp thời vô cùng quan trọng. Bởi bệnh tiến triển nhanh chóng và đe dọa tính mạng người bệnh. Đồng thời gây ra những hậu quả khôn lường khác có thể kể đến như:

‎‎- Gây thiếu máu: Do ký sinh trùng vào trong máu phá vỡ hàng loạt hồng cầu, dẫn đến thiếu máu, da xanh, môi thâm, mệt mỏi, gầy yếu.

– Gan to, lách to.

– Trẻ em bị mắc bệnh sốt rét cơ thể còi cọc chậm lớn, kém thông minh.

– Phụ nữ có thai mắc bệnh sốt rét dễ gây sảy thai, thai chết lưu, đẻ non hoặc khi sinh nở dễ mắc phải những tai biến.

– Phụ nữ khi mang thai nhiễm ký sinh trùng sốt rét, có thể sinh con bị sốt rét bẩm sinh. Đối với các trẻ nhỏ bị mắc bệnh sốt rét sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu nặng, suy hô hấp, gan to, lách to, tổn thương đa cơ quan và có thể tử vong chỉ trong 72 giờ. Thông thường, trẻ mắc sốt rét chỉ có biểu hiện là sốt nên rất dễ chẩn đoán nhầm với bệnh khác.

3. Sốt siêu vi

Sốt siêu vi là do cơ thể bị nhiễm các loại vi rút khác nhau. Người bệnh sẽ có thể hết triệu chứng và khỏi sau khoảng 5-7 ngày nhiễm bệnh. Tuy nhiên, nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời, hoàn toàn có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm.

Tùy từng loại vi rút gây bệnh mà bệnh nhân có thể gặp phải những triệu chứng bệnh nặng nhẹ khác nhau:

– Sốt cao từ 39 – 40 độ C, cơ thể mệt mỏi, chân tay rã rời, uể oải và đặc biệt có thể đáp ứng kém với một số thuốc hạ sốt; đau họng, ho, chảy nhiều dịch mũi… Ngoài ra còn kèm theo tình trạng rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, đi đại tiện phân lỏng…; nôn và buồn nôn.

– Ở người lớn, bệnh nhân sẽ có cảm giác đau nhức, khó chịu, nhức đầu, nhức mắt,… Với trẻ nhỏ, sẽ quấy khóc nhiều hơn bình thường, thậm chí không xử trí tốt trẻ có thể bị co giật vì sốt cao.

– Nổi hạch: Xuất hiện các hạch vùng đầu mặt cổ.

– Sau khi sốt khoảng 1-2 ngày, bệnh nhân có biểu hiện nổi những mẩn đỏ trên da.

Đa số trường hợp bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng, người bệnh có thể hết sau 7 – 10 ngày. Tuy nhiên, thực tế, nếu không được can thiệp kịp thời, sốt do nhiễm vi rút có thể gây loạt biến chứng như viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm thanh quản, viêm cơ tim, tổn thương não,…

Phương pháp phòng bệnh hiệu quả

Hiện tại chưa có thuốc đặc trị cũng như vắc xin phòng ba bệnh sốt xuất huyết, sốt rét và sốt siêu vi, mọi người cần áp dụng một số biện pháp phòng bệnh như sau:

– Ăn uống đủ chất, tập luyện thường xuyên để tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ cơ thể trước những tấn công của các vi rút gây bệnh.

– Trong vùng dịch hoặc gia đình có người bị sốt vi rút cần chủ động phòng ngừa lây bằng cách hạn chế tiếp xúc với người bệnh.

– Khi có biểu hiện và nghi ngờ bị sốt xuất huyết, sốt rét, sốt siêu vi, người bệnh cần phải đến ngay các cơ sở y tế để khám, các bác sĩ sẽ chỉ định những xét nghiệm cần thiết để nhận biết bệnh từ đó đưa ra điều trị kịp thời.

– Không được sử dụng thuốc hạ sốt Aspirin, Analgin và tự ý truyền dịch,…

– Nếu thấy sốt cao mà không đỡ thì cần đến bệnh viện để được bác sĩ theo dõi. Đối với các trường hợp nhẹ có thể điều trị tại nhà theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Xem danh sách phòng tiêm VHN Care gần bạn nhất tại: http://vhncare.test/danh-sach/

Nguồn: Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng, Trung tâm y tế quận 3

————————————————

VHN Care – Vì sức khỏe cộng đồng