Bệnh thương hàn, một căn bệnh truyền nhiễm phổ biến, thường gây ra các triệu chứng như sốt, đau họng và mệt mỏi. Với tình hình dịch bệnh toàn cầu, hiểu rõ về cách phòng ngừa và điều trị thương hàn đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu thêm về căn bệnh này và cách phòng ngừa hiệu quả.
Nguyên nhân mắc bệnh thương hàn
Con người là đường lây truyền tự nhiên duy nhất. Vi khuẩn thương hàn có trong phân của những người mang bệnh không triệu chứng hoặc trong phân hay nước tiểu của người bị bệnh. Nhiễm trùng lây truyền qua ăn phải thức ăn hoặc nước bị nhiễm bệnh. Không vệ sinh sau khi đi vệ sinh có thể lây lan S. Typhi cho nguồn cung cấp thực phẩm hoặc nước của cộng đồng. Ở những vùng dịch lưu hành, nơi mà các biện pháp vệ sinh nói chung không đầy đủ, S. Typhi thường lây truyền qua nước hơn là qua thức ăn.
Ở những khu vực mà các biện pháp vệ sinh nói chung là đầy đủ, việc lây truyền chủ yếu là do thực phẩm đã bị ô nhiễm trong quá trình chuẩn bị bởi những người mang mầm bệnh khỏe mạnh. Ruồi có thể làm lây vi khuẩn từ phân đến thức ăn.
Thỉnh thoảng, bệnh thương hàn còn có thể lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp (đường phân – miệng), thường xảy ra ở trẻ em trong lúc chơi đùa và ở người lớn khi hoạt động tình dục. Hiếm khi lây nhiễm cho nhân viên bệnh viện, trừ lây nhiễm qua bệnh phẩm đường ruột khi thay ga giường.
Các sinh vật xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hoá và nhân lên tại hạch bạch huyết và xâm nhập vào máu. Nuốt phải số lượng lớn S. Typhi là cần thiết để khắc phục axit dạ dày. Axit dạ dày thấp, thường gặp ở người già và trong số những người sử dụng thuốc ức chế axit, có thể làm giảm đáng kể liều lây nhiễm. Loét ruột non, xuất huyết, thủng có thể xảy ra trong những trường hợp nặng.
Triệu chứng của bệnh thương hàn
Đối với sốt thương hàn, thời gian ủ bệnh (thường từ 8 đến 14 ngày) tỷ lệ nghịch với số lượng sinh vật ăn vào. Khởi phát thường từ từ, sốt, nhức đầu, đau khớp, viêm họng, táo bón, chán ăn, đau bụng và đau. Các triệu chứng ít gặp hơn bao gồm chứng khó tiểu, ho khan, và chảy máu cam.
Không điều trị, nhiệt độ tăng lên theo từng bước từ 2 – 3 ngày, cao hằng định (thường là 39,4 đến 40°C) trong 10 – 14 ngày. Bắt đầu giảm dần vào cuối tuần thứ 3 và trở về bình thường trong tuần thứ 4. Sốt kéo dài thường đi kèm với chứng nhịp tim chậm và kiệt sức. Các triệu chứng thần kinh trung ương như mê sảng, sững sờ, hoặc hôn mê xảy ra trong những trường hợp nặng. Trong khoảng 10 đến 20% bệnh nhân, tổn thương hồng ban rải rác (đào ban) ở ngực và bụng trong tuần thứ 2 và hết trong 2 – 5 ngày.
Lách to, giảm bạch cầu, thiếu máu, bất thường chức năng gan, protein niệu, và tình trạng rối loạn đông máu là phổ biến. Có thể xảy ra viêm túi mật cấp và viêm gan cấp.
Trong giai đoạn cuối của bệnh, tổn thương đường ruột là nổi bật nhất, ỉa ra máu, và phân nhầy máu có thể xảy ra (ở 20% bệnh nhân, chiếm 10%). Ở khoảng 2% bệnh nhân, xuất huyết trầm trọng xảy ra trong tuần thứ 3, với tỷ lệ tử vong theo ca bệnh khoảng 25%. Đau bụng cấp tính và bạch cầu trong tuần thứ 3 có thể cho thấy thủng ruột, thường liên quan đến giai đoạn hồi tràng và xảy ra ở 1 – 2% bệnh nhân.
Các biểu hiện không điển hình của sốt thương hàn, chẳng hạn như viêm phổi, chỉ sốt, hoặc rất hiếm khi có các triệu chứng phù hợp với nhiễm trùng đường tiết niệu, có thể làm chậm chẩn đoán.
Địa điểm tiêm chủng VHN Care
Với hơn 50 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng vắc xin VHN Care là địa chỉ tiêm chủng uy tín, an toàn được triệu người dân và gia đình Việt tin tưởng, lựa chọn.
Là đối tác chiến lược toàn diện của nhiều hãng vắc-xin như: GlaxoSmithKline – Bỉ, Sanofi Pasteur – Pháp, Merck Sharp and Dohme (MSD) – Mỹ, Pfizer – Mỹ, Green Cross – Hàn Quốc, Abbott – Hà Lan, Human Biological Institute – Ấn Độ, C.I.G.B – Cuba,..
Hệ thống tiêm chủng VHN Care đảm bảo đáp ứng nguồn cung theo nhu cầu cho hàng triệu người dân. Nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh và bảo vệ an toàn sức khỏe cho người dân, đội ngũ bác sĩ của VHN Care luôn lấy sự tận tâm làm kim chỉ nam trong mọi hoạt động, luôn đề cao tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy với công việc, lòng tận tâm với các khách hàng.
Xem danh sách phòng tiêm VHN Care gần bạn nhất tại: http://vhncare.test/danh-sach/
Nguồn: MSD Manual – Dành cho chuyên gia
————————————————
VHN Care – Vì sức khỏe cộng đồng
VHN Care nỗ lực đưa vắc xin chất lượng đến những người dân vùng sâu, vùng xa nhất; để tất cả người dân tại các tỉnh thành Việt Nam đều được tiêm chủng vắc xin phòng bệnh.
