Đến tuổi trưởng thành, nhiều người trong chúng ta quên rằng vắc xin luôn sẵn có và quan trọng là dành cho tất cả mọi người, không chỉ trẻ em. Mọi người ở mọi lứa tuổi đều cần tiêm vắc xin để được bảo vệ khỏi các bệnh nhiễm trùng có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại vắc xin và lịch tiêm chủng được khuyến cáo cho người trưởng thành. 

Tại sao người trưởng thành cần tiêm chủng?

Tiêm phòng cho người lớn giúp bảo vệ chống lại các bệnh truyền nhiễm phổ biến bao gồm cúm, bệnh phế cầu khuẩn có thể gây viêm phổi,…

Tiêm chủng giúp bảo vệ chống lại các bệnh có thể phòng ngừa được bằng vắc xin, giúp ngăn ngừa hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng của các bệnh nhiễm trùng.

Ngoài việc bảo vệ bản thân, người lớn nên cân nhắc lợi ích của việc tiêm chủng đối với gia đình và cộng đồng. Trong hầu hết các trường hợp, một người được tiêm vaccine phòng bệnh sẽ không lây bệnh đó cho người khác. Tỷ lệ tiêm chủng cao giúp bảo vệ những người xung quanh chúng ta, những người không thể tiêm chủng vì lý do sức khỏe. Nguyên tắc này được gọi là miễn dịch cộng đồng.

Hơn nữa hệ thống miễn dịch của chúng ta kém đi theo tuổi tác, vì vậy điều quan trọng đối với người lớn tuổi là phải duy trì việc tiêm chủng theo lịch trình.

Các loại vắc xin và lịch tiêm chủng cho người trưởng thành

1. Vắc xin phòng virus HPV

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, HPV là một nhóm gồm hơn 150 loại virus cùng họ. Virus lây truyền qua tiếp xúc da kề da, và có thể nhiễm bệnh khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng với người có vi-rút. Điều này rất phổ biến: 80% mọi người sẽ bị nhiễm virus HPV trong đời.

Vắc xin được khuyến nghị chỉ định cho trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn từ 9 – 26 tuổi. Với vắc xin Gardasil 9 dành cho cả nam và nữ, phác đồ tiêm chung như sau:

Người từ tròn 9 tuổi đến 14 tuổi, sử dụng 1 trong 2 phác đồ:

– Phác đồ 2 mũi:

+ Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi

+ Mũi 2: cách mũi 1 từ 6-12 tháng.

– Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

+ Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi

+ Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng

+ Mũi 3: cách mũi 1 ít nhất 6 tháng

Người từ tròn 15 tuổi đến 26 tuổi:

– Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

+ Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi

+ Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng

+ Mũi 3: cách mũi 1 ít nhất 6 tháng.

2. Vắc xin phòng Sởi – Quai bị – Rubella

Sởi, Quai bị và Rubella đều là những căn bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp, có thể dẫn đến các biến chứng khôn lường, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh và phụ nữ có thai. Do vậy, mọi người cần có phương pháp để phòng bệnh hữu hiệu.

Phác đồ tiêm vắc xin MMR-II để phòng ba căn bệnh có sự khác nhau giữa các độ tuổi. Cụ thể như sau:

– Đối với trẻ từ 12 tháng tuổi đến 7 tuổi:

+ Mũi 1 là lần tiêm đầu tiên.

+ Mũi 2 khi trẻ 4 – 6 tuổi hoặc sớm hơn nếu có dịch xảy ra. Mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.

– Đối với trẻ từ 7 tuổi trở lên và người lớn:

+ Mũi 1 là lần tiêm đầu tiên.

+ Mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.

– Đối với phụ nữ mang thai, tiêm vắc xin Sởi – Quai bị – Rubella trước khi có thai 3 tháng sẽ giúp cơ thể người mẹ có thời gian tạo miễn dịch đầy đủ, bảo vệ thai nhi hiệu quả, đặc biệt trong những tháng đầu của thai kỳ.

3. Vắc xin phòng Thuỷ đậu

Bệnh thủy đậu gây ra bởi virus Varicella Zoster. Bất cứ ai chưa từng bị thủy đậu hoặc chưa được tiêm vắc xin phòng thủy đậu đều dễ dàng bị nhiễm bệnh nếu tiếp xúc với người bị bệnh thủy đậu. Trẻ em dưới 12 tháng tuổi, thanh thiếu niên chưa được tiêm vắc-xin phòng bệnh, phụ nữ có thai và những người từ 65 tuổi trở lên là những đối tượng rất dễ bị nhiễm bệnh..

Vắc xin Varivax phòng bệnh này được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên mà chưa bị bệnh thủy đậu hoặc không có kháng thể chống lại virus thủy đậu. Đối với trẻ lớn, người lớn, người già tiêm 2 mũi cách nhau ít nhất 28 ngày.

4. Vắc xin phòng Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván

Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm độc cấp tính do vi khuẩn bạch hầu gây nên. Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi, tuy nhiên cũng có thể gặp ở người lớn nếu chưa có miễn dịch với bệnh bạch hầu do chưa được tiêm vắc xin đầy đủ.

Ho gà là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn ho gà gây nên. Ho gà là bệnh có khả năng lây nhiễm cao trong giai đoạn đầu nhiễm bệnh. Người là ổ chứa duy nhất. Trường hợp người mang trùng là không phổ biến và tập trung ở nhóm vị thành niên, người lớn. Đây là nguồn lây nhiễm chủ yếu cho trẻ nhỏ. 

Uốn ván cũng là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tỷ lệ tử vong cao do ngoại độc tố của trực khuẩn uốn ván gây ra, bệnh lây chủ yếu qua da và niêm mạc bị tổn thương.

Vắc xin Adacel phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván nên tiêm tổng tất cả 4 mũi trước 2 tuổi, 3 mũi vào thời điểm trẻ 2, 3, 4 tháng tuổi và nhắc lại lúc trẻ 18 tháng tuổi. Sau đó cần nhắc lại vắc-xin phòng 3 bệnh này vào 2 thời điểm lúc 4 – 6 tuổi và 10-13 tuổi, hoặc sớm nhất sau đó nếu chưa được tiêm chủng. 

Phụ nữ mang thai nên tiêm vắc xin trong khoảng thời gian từ tuần thai thứ 27- 35 nhằm mục đích truyền kháng thể sang cho thai nhi trong bụng mẹ. Bảo vệ bé khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bạch hầu, ho gà, uốn ván trong thời gian trước khi trẻ được tiêm vắc xin phòng bệnh.

5. Vắc xin phòng Cúm

Bệnh cúm có thể xuất hiện ở mọi đối tượng, kèm theo các triệu chứng như sốt, đau họng, đau cơ, ho, mệt mỏi, đau đầu, sổ mũi kéo dài trong vài ngày. Bệnh cúm có thể gây nguy hiểm đối với những đối tượng như trẻ sơ sinh, thai phụ, người có hệ thống miễn dịch kém và người già đặc biệt là trên 65 tuổi. Tiêm phòng cúm theo mùa được khuyến cáo hàng năm cho tất cả người lớn. Trên thực tế, vắc xin cúm Vaxigrip 0.5ml được khuyến nghị cho tất cả mọi người từ trẻ trên 6 tháng tuổi.

6. Vắc xin phòng các bệnh do phế cầu

Bệnh viêm phổi, viêm não do phế cầu khuẩn là một loại bệnh do vi khuẩn này gây ra. Bệnh có thể xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường gặp nhất vào mùa đông và mùa xuân. Phế cầu khuẩn có thể nhiễm vào máu, phổi và màng não gây viêm tai giữa, viêm màng não mủ, viêm phổi và nhiễm trùng huyết. Phế cầu khuẩn có thể lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với các chất bài tiết hô hấp như nước bọt hoặc chất dịch. Vi khuẩn có thể cư trú trong họng và mũi, có thể lây truyền bệnh mà không gây ra triệu chứng nào.

Vắc xin phòng phế cầu Prevenar 13 phòng 13 chủng phế cầu gây viêm phổi, viêm màng não ở cả trẻ em và người già, chỉ cần tiêm 1 mũi duy nhất cho cả đời ở trẻ từ 2 tuổi trở lên đến người già không giới hạn độ tuổi. Vắc xin này còn có thể tiêm cả cho trẻ em từ 6 tuần tuổi trở đi.

Vắc xin phòng phế cầu đặc biệt được khuyến cáo tiêm cho những người có thói quen hút thuốc lá, những bệnh nhân có bệnh lý mạn tính, những người đang bị suy giảm miễn dịch, người cắt lách, hay bị bệnh lý đường hô hấp (hen phế quản, COPD…).

7. Vắc xin phòng Viêm màng não mô cầu ACYW

Bệnh do não mô cầu khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh lây lan từ người sang người qua đường hô hấp nên rất dễ gây thành dịch.

Vắc xin chủng ngừa não mô cầu chứa các kháng nguyên nhằm kích thích cơ thể tạo kháng thể chống lại vi khuẩn gây bệnh. Hiệu quả bảo vệ của vắc-xin phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu lên đến 90%.

Vắc xin Menactra phòng viêm não mô cầu A,C,Y,W cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn đến 55 tuổi, có hai lịch tiêm:

+ Trẻ 9 tháng đến 23 tháng tuổi: Tiêm 2 liều, liều thứ 2 cách liều thứ nhất 3 tháng.

+ Trẻ từ tròn 24 tháng và người lớn đến 55 tuổi: Tiêm 1 liều duy nhất.

Hệ thống tiêm chủng VHN Care thiết kế gói tiêm chủng cho tuổi vị thành niên và người trưởng thành đảm bảo an toàn, chất lượng cao, giá hợp lý với hệ thống hơn 50 điểm tiêm trên toàn quốc. Hệ thống tiêm chủng VHN Care luôn luôn sử dụng nguồn vắc xin chất lượng cao, có xuất xứ rõ ràng, đảm bảo an toàn từ khâu kiểm nhập, bảo quản đến khi sử dụng cho tất cả các khách hàng.

Nguồn: Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai, Trạm y tế phường Linh Trung, Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng, Trung tâm y tế quận 1

———————————————————-

VHN Care – Vì sức khỏe cộng đồng